Make your own free website on Tripod.com

Duifje, mijn duifje.

 

M. ROELE, bewerkt J. LUCHTMEIJER

Dierenliefde begint als het dier er al bijna niet meer is.

 

De Amerikaanse trekduif was grijs met rode poten en had een twintig centimeter lange staart. In het begin van de achttiende eeuw waren er naar schatting vijf miljard Amerikaanse trekduiven - en als ze trokken, verduisterden ze de lentezon. Vogelpoep viel als een maartse sneeuwbui naar beneden. Drie dagen lang kwam de ene na de andere zwerm over; daarna werd het eindelijk droog. Op sommige broed- of pleisterplaatsen kwamen er meer dan een miljard samen. De mest doodde alles. Waar trekduiven onderweg pick­nickten, was de hele oogst in een mum van tijd verdwenen.Trekduiven waren niet de enige diersoort die boeren het leven zuur maakte. In die tijd leefden er zo’n honderd miljoen bizons. In 1871 denderde over de prairie nog een kudde van veertig kilometer breedte en. zestig kilometer lengte die uit vier miljoen dieren bestond. Maar de Amerikanen verklaarden de oorlog aan trekduif en bizon, en hadden beide soorten al in 1895 praktisch uitgeroeid. De overgebleven bizons stopte men in omheinde reservaten. De laatste wilde trekduif werd in 1907 door een Canadese jager neer­ gehaald; paniekerige fokprogramma’s met het handjevol dierentuinexemplaren mislukten ­want de duiven meenden dat je pas kunt broeden als je veilig met een heleboel bent. Martha, de laatste trekduif stierf op 1 september 1914  in de dierentuin van Cincinnati.

Mensen besteden tijd en geld om bizons te bekijken op televisie, in dierentuinen en nationale parken. Klaarblijkelijk is men blij dat de bizon er nog is. Maar wie rouwt om de trekduif? Uitsterven is als sterven: zo gauw degenen die je lief hadden dood zijn, mist niemand je nog. Zouden onze achter­kleinkinderen ongelukkiger zijn als bizons alsnog verdwijnen? Nee, natuurlijk niet: ze weten niet wat ze missen. Als de Nachtwacht en de Matthäus Passion vandaag uit onze cultuur worden verwijderd, zouden toe­komstige generaties opgroeien in onwetend­heid over de geestelijke rijkdom die hun is ontnomen.

De cultuur en natuur die we nalaten, zijn cadeautjes voor volgende generaties. Cultuur kun je in handzame pakketjes in huis halen: een cd bij de drogist, een kunstwerk uit de plaatselijke galerie of een Van Gogh op de veiling. De natuur is een in­gewikkeld stelsel van soorten die van elkaar afhankelijk zijn en dus gezamenlijk gered moeten worden. Natuur is een groot en duur cadeau. In onze gierig­heid proberen wij de natuur op te delen in kleine pakketjes. Nederlandse natuur bestaat uit stukjes bos ter grootte van een krant. Zelfs het Amerikaanse Yellowstone, een van de reser­vaten waar de bizon leeft, is te klein om de traditionele bizon­trek mogelijk te maken.

Kunstpausen verwijderen elk laagje verf of vernis dat sinds de schepping van het kunstwerk is aangebracht. Natuurpausen restaureren met religieuze ijver de natuur in hun reservaten, net zolang tot ze er uitziet als op de eerste dag. Natuur behoort juist te evolu­eren. Maar ja, daar is geen ruimte voor, want die nemen onze kinderen in beslag. Het presentje voor onze kinderen wordt pas weer echte natuur als er geen kinderen meer zijn, wanneer we zijn uitgestorven.

 

Uit: AD Magazine

21 april 2001